ปัจจุบันนี้ เราปฏิเสธไม่ได้เลยจริง ๆ ว่า เรากำลังอยู่ในยุคที่ AI ไม่ได้เป็นแค่เทรนด์...แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของเราโดยที่หลายคนอาจไม่รู้ตัว เพราะไม่ว่าจะหันไปทางไหน ทั้งในวงการอุตสาหกรรม/การผลิต ธุรกิจ การศึกษา สื่อ หรือแม้แต่งานบริการ ที่ทุกคนต่างพูดถึง “AI” ราวกับว่ามันเป็นผู้เล่นใหม่ที่กำลังจะมาเปลี่ยนเกม !
เมื่อ AI ไม่ใช่แค่เรื่อง “ทดลอง” อีกต่อไป
ในยุคนี้เรากำลังจะให้ AI กลายเป็น “ผู้ช่วย” อัจฉริยะ แทนที่จะเป็น “ผู้บงการ” หรือ “ผู้แย่งงาน”
โดยองค์กรต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐ เอกชน และธุรกิจ กำลังเร่งนำ AI มาใช้ในหลากหลายมิติอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ไม่ใช่แค่การเพิ่มประสิทธิภาพเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ และการปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำงานและธุรกิจ เช่น วิเคราะห์ข้อมูลที่มีจำนวนมากขึ้น ลดความซ้ำซ้อน/ซับซ้อนของงาน ลดต้นทุน เพิ่มทีมงานโดยไม่ต้องจ้างคนเพิ่ม สร้างรายได้ เป็นต้น และจากที่เริ่มจากการ "ทดลองใช้ AI" จึงนำไปสู่ "การพัฒนาทักษะ AI ให้พนักงานองค์กร" มากขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องจบทางด้านไอที หรือไม่ต้องเขียนโค้ดก็สามารถใช้ AI ทำงานได้
แค่ Upskill/Reskill คงไม่พอ !
จากรายงาน Future of Jobs Report 2025 จาก World Economic Forum ท่อนหนึ่งเปิดเผยว่า ทักษะแรงงานในอนาคตจะมีความต้องการสูงขึ้นและสำคัญอย่างยิ่งยวด นั่นคือ ทักษะเทคโนโลยี (Hard Skill) เช่น ปัญญาประดิษฐ์ (AI) วิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) ความปลอดภัยทางไซเบอร์ และทักษะมนุษย์ (Soft Skill) เช่น ความคิดเชิงวิเคราะห์ ความยืดหยุ่น ความเป็นผู้นำ การสร้างสรรค์ เป็นต้น ทั้งนี้ ช่องว่างด้านทักษะ (Skills gap) ยังคงเป็นอุปสรรคต่อการเปลี่ยนแปลงที่องค์กรและธุรกิจทราบดี จึงเร่งเตรียมแผนเพื่อเสริมทักษะพนักงานด้าน AI เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงานภายในปี 2573
ทุกวันนี้เชื่อว่าหลายองค์กรและธุรกิจมีการลงทุนเครื่องมือ AI อย่างจริงจัง ทั้งฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ รวมถึงเร่งฝึกอบรมพนักงานในองค์กรแล้ว แต่เราเคยสงสัยไหมว่า พอลงมือใช้งานจริงกลับพบว่า “ผลลัพธ์กลับไม่เกิดจริง” หรือ “ใช้แล้วไม่เกิดประสิทธิภาพตรงตามวัตถุประสงค์”
นอกจากช่องว่างด้านทักษะแล้ว อันที่จริงยังมีปัจจัยอื่น ๆ ที่สำคัญไม่แพ้กันที่อาจทำให้การนำ AI ไปใช้แล้วไม่เวิร์กอย่างที่พูดกันนั้น มาดูกันว่าเป็นอย่างนี้หรือไม่
- อยากทันสมัย จึงไม่ได้วางโจทย์ว่าใช้เพื่อแก้ปัญหาและเชื่อมโยงกับเป้าหมายอะไร
- มองว่าเป็นของเล่นใหม่ ไม่ใช่เครื่องมือทำงานจริง
- ขาดทักษะพื้นฐานในการใช้งาน จึงไม่เข้าใจว่า AI ต้องใช้ “Prompt ที่ดี (Prompt is King)” หรือเข้าใจบริบทที่ใช้ได้และไม่ได้ ทำให้ตัดสินไปก่อนว่า “AI ตัวนั้น ๆ ไม่เวิร์ก และจบที่ล้มเลิก” รวมถึงปล่อยให้ AI ตัดสินใจและวิเคราะห์เองโดยไม่กลั่นกรอง
- ฝึกอบรมไม่ต่อเนื่องและทดลองใช้จริง ทำให้ขาดความมั่นใจและมีการใช้งานแบบลองผิดลองถูก เพราะไม่รู้ว่าควรเลือกใช้เครื่องมือ AI แบบไหนกับงานอะไร
- ไม่มีตัวชี้วัดว่า AI ที่นำไปใช้สามารถสร้างมูลค่าและต่อยอดอะไรบ้าง
- ไม่มีการปรับปรุงวัฒนธรรมองค์กรและกระบวนการทำงานภายใน เพราะไม่เข้าใจประโยชน์ของ AI
- พนักงานไม่เปิดใจเรียนรู้ ไม่อยากปรับเปลี่ยนวิธีทำงาน และกังวลเรื่องผลกระทบว่า AI จะมาแทนที่คน จึงทำให้พลาดโอกาสสำคัญที่จะปรับตัวไปพร้อมกับ AI และการเติบโตในตำแหน่งงาน
เครื่องมือเป็นแค่ปลายทาง แต่ “วิธีคิด” สำคัญกว่า
การมุ่งเน้นเพียงแค่การฝึกอบรมเพื่อพัฒนาทักษะบุคลากร (Upskill/Reskill) คงไม่เพียงพอ เพราะชุดเครื่องมือและขุมพลังของ AI จากค่ายต่าง ๆ ที่แข่งกันปล่อยของออกมาจนเราตามแทบไม่ทัน ไม่ว่าจะเป็น ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity, Copilot, Canva AI, n8n เป็นต้น ล้วนเป็นนวัตกรรมที่ถูกพัฒนาให้เป็นเพียงแค่ "เครื่องมือ" ที่รอการนำไปใช้งานเท่านั้น
ทำไม "วิธีคิด" จึงสำคัญกว่า ?
ก่อนที่เราจะเลือกใช้เครื่องมือใด ๆ ก็ตาม ต้องชัดเจนก่อนว่าเราต้องการแก้ปัญหาอะไร และ AI จะเข้ามาช่วยสร้างคุณค่าได้อย่างไร เพื่อให้ผลลัพธ์จับต้องได้AI เก่งในการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน แต่คนต่างหากที่ต้องมี "วิธีคิด" ในการระบุว่าปัญหาใดคือปัญหาที่แท้จริงและคุ้มค่าที่จะนำ AI มาใช้แก้ปัญหาAI ถูกออกแบบมาให้ใช้เพื่อเสริมศักยภาพของคนทำงาน ไม่ใช่แค่การแทนที่คน แต่เป็นการทำให้งานง่ายขึ้น มีประสิทธิภาพมากขึ้น และเพิ่มคุณค่าให้กับบทบาทของคนทำงานAI เป็นเหมือนดาบสองคม ถ้าวิธีคิดไม่ดีหรือมีเจตนาร้าย ก็จะยิ่งทำให้การนำ AI ไปใช้ไม่เกิดผลที่ยั่งยืนและปลอดภัยโลกของ AI เปลี่ยนแปลงรวดเร็วมาก ดังนั้น การเปิดกว้างต่อการเรียนรู้ การทดลอง และการปรับตัวอยู่เสมอ จะช่วยให้องค์กรและพนักงานสามารถใช้ประโยชน์จากเครื่องมือ AI ใหม่ ๆ ได้อย่างต่อเนื่อง โดยไม่ยึดติดกับสิ่งเดิม ๆกล่าวคือ การจะประสบความสำเร็จในการเดินทางสู่โลก AI ได้นั้น ยังคงต้องอาศัยการทำงานร่วมกัน ทั้ง "คน" และ "ระบบ" ในองค์กร
Currently, we cannot deny that we are in an era where AI is no longer just a trend... it has become an integral part of our daily lives, often without many realizing it. No matter where we look, whether in industry, business, education, media, or even in service jobs, everyone is talking about 'AI' as if it is a new player about to change the game!
When AI is no longer just a matter of 'experimenting'
In this era, we are aiming to make AI a 'smart assistant' rather than a 'puppet master' or 'job stealer'.
Various organizations, whether public or private sectors, are accelerating the use of AI across diverse dimensions inevitably. This is not just about enhancing efficiency but also about creating new innovations and transforming work processes and business models—such as analyzing an increasing amount of data, reducing redundancy and complexity, lowering costs, expanding teams without additional hiring, generating revenue, and so on. What started as an attempt to 'experiment with AI' is now leading towards 'developing AI skills for organizational employees' with no necessity for IT degrees or coding experience to utilize AI effectively.
Just upskilling/reskilling is not enough!
According to the Future of Jobs Report 2025 from the World Economic Forum, a section reveals that future labor skills will be in high demand and of utmost importance. These include technology skills (Hard Skills) such as artificial intelligence (AI), big data analytics, cybersecurity, and human skills (Soft Skills) like analytical thinking, adaptability, leadership, creativity, etc. Moreover, the skills gap remains an obstacle to the transformations which organizations and businesses are well aware of. Hence, they are rushing to prepare plans to enhance employees' skills in AI to adapt to changes in the labor market by 2030.
Today, it is believed that many organizations and businesses are seriously investing in AI tools, both hardware and software, and are intensively training their employees. But have we ever wondered why, upon actual implementation, we find that 'the results do not materialize' or 'the performance does not meet the objectives'?
Aside from the skills gap, there are indeed other significant factors that may lead to AI implementation not working as anticipated. Let us examine whether these issues are indeed present:
- Wanted to be trendy, thus did not define what problem needed to be solved and link it to any objectives.
- Viewed as a new toy, not a real work tool.
- Lacked basic skills in usage, leading to misunderstanding that AI requires 'good prompts (Prompt is King)' or recognizing appropriate and inappropriate contexts for use, resulting in premature judgments that 'this AI does not work, leading to abandonment', including allowing AI to make decisions and analyses without filtering.
- Lack of continuous training and real testing, leading to a lack of confidence and trial-and-error usage because they do not know which AI tools to use for what tasks.
- No metrics indicating what value and potential AI can create.
- No adjustments to the organizational culture and internal processes because the benefits of AI are not fully understood.
- Employees are not open to learning, unwilling to change work methods, and concerned about the impact that AI will replace humans, leading to missed significant opportunities to adapt alongside AI and advance in their careers.
Tools are merely the destination, but 'the way of thinking' is more crucial.
Focusing solely on training to develop personnel skills (Upskill/Reskill) is insufficient because the suite of tools and power of AI from various providers is racing ahead so quickly that we can barely keep up, be it ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity, Copilot, Canva AI, n8n, etc. All are innovations developed to be simply 'tools' awaiting utilization.
Why is 'the way of thinking' more important?
Before we choose to use any tool, we must first clarify what problems we wish to solve and how AI can help create value. To achieve tangible results, AI excels at solving complex problems, but humans must possess the 'way of thinking' to identify what constitutes the true issues worth addressing with AI. AI is designed to augment the capabilities of human workers, not just to replace them; it should make work easier, more efficient, and enhance the value of human roles. AI is like a double-edged sword; if the thinking approach is flawed or malicious, it will ultimately hinder the sustainable and safe implementation of AI. The world of AI is changing rapidly, so maintaining openness to learning, experimentation, and adaptability will enable organizations and employees to continually leverage new AI tools without clinging to the old. In other words, to succeed in the journey into the world of AI, we still need collaboration between both 'people' and 'systems' within the organization.
